آيا بخشيدن قرباني شدن حضرت اسماعيل (سلام الله عليه) مرتبط با شهيد شدن سيدالشهدا (سلام الله عليه) مي باشد؟

بنا به آن چه روايتي از امام رضا(ع) آمده است: «هنگامي كه خداوند حضرت ابراهيم(ع) را امر نمود كه به جاي ذبح اسماعيل قوچي را كه بر او فرستاده بود قرباني كند, حضرت ابراهيم آرزو داشت كه فرزندش را قرباني كند و دوست مي داشت كه به جاي آن به ذبح گوسفند مأمور نمي شد به جهت آن كه بر قلب او وارد شود آن چه بر قلب پدر در مرگ عزيزترين فرزند وارد مي شود تا به اين وسيله به درجات بالاي صبركنندگان بر مصيبت برسد, خداوند در اين هنگام به حضرت ابراهيم(ع) وحي كرد: اي ابراهيم! محبوب ترين خلق من نزد تو چه كسي است؟

حضرت ابراهيم عرض كرد خداوندا! خلقي را كه محبوب تر باشد نزد من از محمد(ص) خلق نكرده اي. خداوند به او وحي كرد: او را بيشتر دوست مي داري يا خودت را؟ عرض كرد: او را از خودم بيشتر دوست دارم. خداوند فرمود: فرزند او را بيشتر دوست مي داري يا فرزند خودت را, عرض كرد: فرزند او را. خداوند فرمود كشته شدن و ذبح فرزند او را از روي ظلم به دست دشمنانش بيشتر دل تو را به درد مي آورد يا ذبح فرزندت را به دست خودت در راه اطاعت من. عرض كرد: پروردگارا! بلكه ذبح او به دست دشمنانش بيشتر قلب مرا به درد مي آورد.

خداوند فرمود: اي ابراهيم! گروهي كه گمان مي كنند از امت محمد(ص) هستند حسين(ع) فرزند او را پس از او به ظلم و عدوان به مانند گوسفندي مي كشند و به اين وسيله مستوجب سخط من مي شوند ابراهيم از اين مصيبت جزع نمود و قلبش به درد آمد و شروع به گريه كرد خداوند به او وحي كرد: اي ابراهيم! من جزع تو بر فرزند اسماعيل را در صورت ذبح فدا كردم به جزعت بر حسين(ع) و كشته شدن او و به اين وسيله بالاترين درجات صبركنندگان بر مصيبت را به تو عطا كردم و اين است [يعني اشاره به اين مطلب است] قول خداوند عز وجل و فديناه بذبح عظيم».عيون اخبار الرضا(ع), 2/187


آنچه در اين آيه است وجهي و يا باطني از اين آيه است كه منافاتي با ظاهر آيه ندارد كه اشاره است به فدا شدن اسماعيل به قوچي كه از بهشت نازل شده بود و عظيم بودن آن به جهت بهشتي بودن آن و اين كه خداوند آن را عوض اسماعيل قرار داده بوده است.