صحت نمازي كه حضرت علي(ع) اقامه كردند در حالي كه تيري در پايشان گير كرده بود، چطور می توان بیان کرد؟

 

نخست بايد يقين كرد كه فلان پديده تاريخى به وقوع پيوسته است و بايد همه جوانب آن را بررسى كنيد و پس از آن به داورى بنشينيد . به عنوان نمونه اول بايد يقين بكنيم كه على ( ع ) چنين نمازى خوانده است يا نخوانده است ؟ اگر خوانده باشد بايد شرايط اين نماز و شرايط حضرت على ( ع ) را در نظر بگيريم و پس از آن داورى كنيم . اگر چنين بكنيم هيچ سؤالى بى جواب نمى ماند .
{J بررسى مسأله تير كشيدن از پاى حضرت على ( ع ) در حال نماز J}
يكى از علماى اهل سنت به نام « علامه محمد صالح كشفى حنفى » در كتاب خود به نام « المناقب المرتضويه » چاپ بمبئى هند ، ص 364 چنين آورده است : « روى انّ عليا ( ع ) قد اصاب رجله فى غزوه احد سهم صعب اخراجه . فأمر رسول الله ( ص ) بعد فراغه عن الصلاه بأنه لم يلتفت بذلك » .
روايت شده كه در جنگ احد تيرى به پاى على ( ع ) فر رفت و بيرون آوردنش سخت شد . پيامبر اسلام دستور داد تير را در حالى كه على ( ع ) مشغول نماز است در آوريد . بر اساس دستور پيامبر تير را از پاى على ( ع ) در آوردند . على ( ع ) پس از پايان نماز گفت : متوجه كشيدن تير نشدم .
اگر فرض كنيم اين حديث درست است ، مشكلى پيش نمى آيد و نماز آن حضرت ، نماز درستى بوده و باطل نبوده است و نياز به قضاء ندارد چون على ( ع ) مشغول نماز خود بوده و به دستور پيامبر تير از پاى او كشيدند و اگر موقع كشيدن تير خون هم بيايد مشكلى براى على ( ع ) پيش نمى آيد چون آن حضرت متوجه اين اعمال نبوده و نمازش با مشكل مواجه نشده است . اگر شما در حال نماز باشيد و كسى مقدارى خون به لباس هاى شما بريزد و شما متوجه رفتار او نباشيد و بعد از نماز بدانيد كه در لباس شما خون بوده است ، نماز شما صحيح است و نياز به قضا ندارد . بنابراين نماز على ( ع ) در اين حال هيچ مشكلى ندارد چون اگر خون هم بيايد آن حضرت متوجه خون و كارهاى جراح نبوده و فقط مشغول نماز بوده است و اين نماز از نظر شرعى هيچ اشكالى پيدا نمى كند . علاوه بر اين اگر فرض كنيم كه حضرت على ( ع ) متوجه كارهاى پزشك بوده و خون هم جارى مى شد و همه جا هم خون شده با اين حال باز هم نماز اشكالى ندارد چون وقت اضطرار است و اين حكم در حق همه است نه فقط خاص آن حضرت و نماز در هر دو صورت صحيح بوده و نيازى به قضا ندارد .
مطلب ديگرى كه بايد به آن توجه كنيم اين است كه نماز حضرت على ( ع ) نماز كاملى بوده و كامل بودن نماز هم به خاطر وجود كمالات معنوى بسيار بالا در جان آن حضرت است و كامل بودن نماز ربطى به كشيدن تير ندارد . كشيدن تير از پاى آن حضرت در حال نماز و توجه نداشتن آن حضرت به رفتارهاى جراح از نشانه هاى كامل بودن نماز است و پيامبر اكرم مى دانستند كه نماز على چگونه است و براى همين دستور دادند كه تير را در حال نماز بيرون بكشند . آنچه براى على ( ع ) فضيلت است ، نماز كامل است وگرنه كشيدن تير در حال نماز براى على ( ع ) فضيلت نيست .
ممكن است بپرسيد : مگر مى شود تير از پاى كسى در آورند و او احساس درد نكند ؟
در جواب بايد گفت : اين ، ممكن است و نشدنى نيست و اگر حواس انسان به طور كامل با خدا باشد ، احساس درد نمى شود . روز عاشورا امام حسين ( ع ) و يارانش در برابر شمشير هاى دشمن قرار گفته و زخم هاى زيادى بر بدنشان وارد شد ولى آنان درد شمشير ها را احساس نمى كردند .
حديث در آوردن تير از پاى على ( ع ) در منتهى الآمال ، ج 1 ، ص 288 چاپ هجرت ، آمده است ولى اشاره به مأخذ آن نكرده است به اصول كافى و روضه كافى در ابواب مناسب ، مراجعه كردم ولى نيافتم .
به جلد 41 بحار الانوار چاپ بيروت ، باب عبادته و خوفه در ص 11 تا ص 24 مراجعه كردم ، درباره عبادت ايشان به حديث در آوردن تير اشاره نكرده است . به فهرست همه مجلدات مربوط به على ( ع ) مراجعه كردم ولى اشاره اى به اين حديث نكرده است .
در منهاج البراعه ج 8 ، ص 152 در شرح خطبه 122 ، ماجراى در آوردن تير از پاى امام را ذكر كرده و گفته است : روايت كرده اند كه در جنگ صفين تير به پاى امام اصابت كرد و جراحان نتوانستند تير را در آورند . وقتى على ( ع ) به نماز ايستاد ، جراحان در حال سجده تير را در آوردند و وقتى كه على ( ع ) نماز را تمام كرد ، متوجه شد كه تير را در آورده اند و فرمود : سوگند به خدا احساس نكردم و متوجه نشدم .
در اين كتاب هم به مأخذ روايت اشاره نكرده است همانطورى كه در منتهى الآمال به مأخذ اشاره نكرده است . از اين دو روايت بر مى آيد كه خود حضرت على ( ع ) در جريان كار نبوده و به او نگفته بودند كه قصد در آوردن تير در حال نماز دارند و به آن حضرت نگفته ، اين كار را كرده اند و عمل جراحى به خوبى انجام شده است .
البته بر اساس اصول و قواعد « علم الحديث » اين حديث حديثى صحيح به شمار نمى رود چون راويان آن معلوم نيستند ولى چون يك مسأله تاريخى است ، ضرورت ندارد در پى تحقيق كامل درباره سند آن باشيم .